Buitenstaanders.

Zo, het jaar 2008 zit er, op een paar dagen na, weer op! Er is weer een hoop gebeurd de afgelopen twaalf maanden en we hebben waarschijnlijk allemaal wel een berg vrolijkheid of droefenis meegemaakt. Een mooi moment dus, zo vlak voor kerst en oud en nieuw, om eens lekker terug te blikken. Alleen ga ik dat niet doen. Want daarmee zou ik vermoedelijk een hoop cabaretiers het gras voor de voeten wegmaaien en ambitieus als zij zijn, vinden ze dat niet leuk.
Waar ik het wel over wil hebben is dat het de laatste jaren steeds meer een gebruik wordt om allerlei mensen uit te roepen tot man of vrouw van het jaar. Je kunt ’t zo gek niet bedenken of er wordt een jaartitel aan gehangen.
Zo is Wouter Bos verkozen tot politicus van het jaar 2008. Het beste kamerlid is verkozen, maar ook het meest onzichtbare kamerlid. De sportman, sportvrouw, sportploeg, sportcoach enz. enz. van het jaar zijn inmiddels bekend. We hebben de Gouden Loekie en een Loden Leeuw, voor de beste en slechtste tv-commercial en Bram Vermeulen - nee, niet die - is de beste journalist van het jaar geworden. Tot beste rookcafé is uitgeroepen Café M’n Ex en het gaat maar door, gaat maar door!

Maar d’r is er één verkiezing die dit jaar de kroon spant. En dat is de verkiezing van “Het woord van het jaar’.
Deze week werd bekend dat het woord van het jaar 2008 geworden is: Swaffelen.
Ik ga er van uit dat iedereen zo langzamerhand weet wat swaffelen betekent en zo niet, dan is dat jammer, want ik ga het ook niet uileggen. Het is namelijk te lullig voor woorden.
Het swaffelen is wereldnieuws in Nederland geworden door een Rotterdamse student die het nodig vond om, op een cultuurreis met school, de Taj Mahal in India te beswaffelen. Op zich geen schokkend nieuws natuurlijk, ware het niet dat een medestudent dit met z’n mobiel had gefilmd om het vervolgens op YouTube te zetten.
Met deze heiligschennis waren ze in India niet echt blij. Je mag wel zeggen: ze waren behoorlijk op hun pik getrapt. Wat dan ook weer een leuke variant van swaffelen is natuurlijk, maar dat terzijde.
Nee, laten we eerlijk zijn: het is natuurlijk de grootst mogelijke onzin, zeg maar gerust gelul om in stijl te blijven, dat een woord als swaffelen de titel ‘het woord van het jaar’ verdient. Want er zijn veel betere woorden te bedenken die daar voor in aanmerking zouden kunnen komen. Neem nou bijvoorbeeld het woord ‘buitenstaanders’.
“Buitenstaanders?”, zult u zeggen, “maar dat is toch een reeds bestaand woord?”
Ja, inderdaad, goed gezien, goed geluisterd. Maar sinds de invoering op 1 juli van het rookverbod in de horeca heeft het woord ‘buitenstaanders’ een geheel andere en dus ook een geheel nieuwe betekenis gekregen.
Let op mijn woorden, een woord als ‘kroegpraat’ bestaat, net als de kroegen trouwens, over een paar jaar niet meer, dat wordt stoeppraat, rookpraat of veel waarschijnlijker: buitenstaanderspraat.

Dus vrienden, laten wij de krachten bundelen! En daarom doe ik hierbij dan ook een oproep aan alle literatureluursen ten lande: Gebruik het woord ‘Buitenstaanders’, in al je verbale en papieren uitingen, zo vaak mogelijk en waar het ook maar kan! Zodat eind 2009 het Genootschap Onze Taal, dagblad De Pers en Van Dale Uitgevers met geen mogelijkheid meer om onze inbreng heen kunnen.

Geplaatst op: Maandag 22 december 2008 om 10:28 uur